← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4usufructuarius perpetuus · Erbnutzungsberechtigter
ang. perpetual usufructuary
— Osoba uprawniona z prawa użytkowania wieczystego — pośredniego prawa rzeczowego do gruntu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, odrębnego od własności gruntu, z prawem do wzniesionych budynków jako odrębnej własności. Klasyczna rzymska analogia: emfiteuza (emphyteusis) — długoterminowe dziedziczne i zbywalne prawo do gruntu cudzego z obowiązkiem płacenia canon emphyteuticarius; klasyczna konstytucja Zenona z 480 r. (C. 4.66) sformalizowała emfiteuzę. Klasyczne rzymskie cechy: 1) szerokość uprawnień zbliżona do własności (ius utendi, fruendi, in solidum); 2) obowiązek czynszu; 3) ius retractus (prawo pierwokupu właściciela); 4) odwołanie z powodu zaniedbania (privatio). Pandektystyka — Erbpacht (austriacka), Emphyteuse. Code civil — emphytéose (ustawa z 1902 r. o bail emphytéotique); domaine éminent w prawie feudalnym. ABGB — Erbpacht; instytucja stosowana w prawie galicyjskim XIX w. BGB nie zawiera użytkowania wieczystego, lecz Erbbaurecht — prawo zabudowy (ustawa o Erbbaurecht z 15 I 1919 r., w BGB jako §§ 1012-1017 — uchylone, obecnie samodzielna ustawa). Polska: wprowadzone dekretem z 26 X 1945 r. o wyłącznym prawie użytkowania gruntu na obszarze m.st. Warszawy; ustawa z 14 VII 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach — pełne uregulowanie użytkowania wieczystego. KC art. 232-243: art. 232 — grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste; art. 233 — uprawnienia (zbliżone do własności, w granicach przepisów i umowy); art. 234 — okres 40-99 lat z możliwością przedłużenia; art. 235 — odrębna własność wzniesionych budynków; art. 236-238 — opłata roczna; art. 239-243 — wygaśnięcie.
Źródło: Emphyteusis, Konstytucja Zenona z 480 r. (C. 4.66) (rzymskie); BGB-Erbbaurecht (ustawa 15 I 1919 r.); dekret z 26 X 1945 r.; ustawa z 14 VII 1961 r.; KC art. 232-243
Kolekcja: prawo rzeczowe