← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4usufructuarius · Nießbraucher
ang. usufructuary
— Osoba uprawniona z ograniczonego prawa rzeczowego — użytkowania — do używania rzeczy cudzej i pobierania jej pożytków, lecz bez prawa rozporządzania. Klasyczna rzymska usus i ususfructus: usufructuarius — osoba, której przysługuje pełne ius utendi i fruendi, lecz nie disponendi (D. 7.1). Klasyczna paremia salva rerum substantia — użytkownik korzysta zachowując substancję rzeczy. Klasyczna rzymska kategoria: usus (tylko używanie, bez pobierania pożytków); ususfructus (używanie i pożytki); habitatio (mieszkanie); operae servorum (prace niewolników). Klasyczne sposoby ustanowienia: testament (legatum), in iure cessio, mancipatio rzeczy z zastrzeżeniem; klasyczne wygaszenie: śmierć użytkownika, capitis deminutio, niewykonywanie (non usus). Pandektystyka — Nießbraucher. Code civil art. 578-636 — usufruit. ABGB §§ 504-525 — Fruchtnießung. BGB §§ 1030-1067 — Nießbrauch (an Sachen, an Rechten, an Vermögen). KC art. 252-279 — użytkownik: art. 252 — prawo używania rzeczy cudzej i pobierania jej pożytków; art. 253-260 — zakres uprawnień (zachowanie substancji, pokrywanie nakładów koniecznych, nieuszczuplanie wartości); art. 261-264 — użytkowanie nieprawidłowe (na rzeczach zużywalnych); art. 266-269 — powstanie i wygaśnięcie użytkowania; art. 277 KC — użytkowanie przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne. Klasyczne typy współczesnych użytkowników: 1) użytkownik osobisty (art. 266 KC) — niezbywalne, niedziedziczne; 2) użytkownik gruntu (art. 254-265 KC); 3) użytkownik nieprawidłowy (art. 264 KC) — przy rzeczach zużywalnych; 4) użytkownik gospodarki rolnej (art. 271-276 KC) — historyczne instytucje typu użytkowanie gruntu rolnego przez rolników indywidualnych.
Źródło: Usus, ususfructus, salva rerum substantia (rzymskie — D. 7.1); Code civil art. 578-636; ABGB §§ 504-525; BGB §§ 1030-1067; KC art. 252-279, 270 § 1.
Kolekcja: prawo rzeczowe