posiadanie fałszywych banderol
ang. possessing false excise stamps
— Czyn polegający na posiadaniu znaków akcyzowych, co do których sprawca wie lub przy zachowaniu należytej staranności powinien wiedzieć, że są podrobione lub przerobione. Konstrukcja stanowi typ przygotowawczy do dalszego procederu fałszerskiego — ścigany odrębnie ze względu na celowość penalizacji etapów wcześniejszych łańcucha przestępczego w prawie karnym skarbowym. II RP nie znała tego typu w postaci samodzielnej — posiadanie fałszywych banderol kwalifikowano jako pomocnictwo lub przygotowanie do fałszerstwa właściwego. Wyodrębnienie samodzielnego typu nastąpiło dopiero w PRL, w ramach kolejnych ustaw karnych skarbowych (1971, 1982), w odpowiedzi na trudności dowodowe — stwierdzenie czynności fałszerskiej było trudne, podczas gdy posiadanie fałszywych banderol stanowiło fakt łatwiejszy do udowodnienia. PRL ścigał tę kategorię rzadko — głównie w kontekście drobnego przemytu papierosów z Czechosłowacji i NRD. Praktyka orzecznicza koncentrowała się na ustaleniu strony podmiotowej — czy sprawca rzeczywiście wiedział o nieautentyczności znaków, czy też działał w dobrej wierze. Materiał habilitacyjny zawiera sprawy z lat 70., w których sędziowie umarzali postępowania ze względu na brak znamion strony podmiotowej, gdy sprawca nabył wyroby od osoby trzeciej bez świadomości fałszerstwa banderol. Dla rozwoju doktryny istotne jest pytanie o relację art. 70 k.k.s. do art. 65 k.k.s. (paserstwo akcyzowe) — czy posiadanie fałszywych banderol stanowi formę paserstwa, czy samodzielny typ. Doktryna pozostaje podzielona — szczególnie wobec problemów dowodowych przy ustalaniu wiedzy sprawcy o nieautentyczności znaków. Istotnym polem orzeczniczym są sprawy drobnych sprzedawców papierosów na bazarach i targowiskach pogranicznych — odpowiedzialność karna powstaje jedynie wówczas, gdy okoliczności jednoznacznie wskazywały na nieautentyczność banderol. W perspektywie historycznoprawnej znaczące jest, że typ ten — pierwotnie konstrukt prawa karnego skarbowego PRL — przetrwał transformację ustrojową bez zasadniczych modyfikacji. Stanowi to klasyczny przykład „transmisji konceptualnej" między reżimami prawnymi, charakterystycznej dla prawa karnego skarbowego. W perspektywie historycznoprawnej znaczące jest, że typ ten — pierwotnie konstrukt prawa karnego skarbowego PRL — przetrwał transformację ustrojową bez zasadniczych modyfikacji. Stanowi to klasyczny przykład „transmisji konceptualnej" między reżimami prawnymi, charakterystycznej dla prawa karnego skarbowego. Kodeks karny skarbowy z 10 IX 1999 r. (art. 71) zamknął rozwój regulacji XX-wiecznej, kontynuując klasyczną konstrukcję. Sankcja obejmuje karę grzywny do 720 stawek dziennych albo pozbawienia wolności do 3 lat. Dla problematyki habilitacyjnej znaczące są sprawy z lat 80. dotyczące drobnych dystrybutorów wyrobów tytoniowych z fałszywymi banderolami. Materiał archiwalny ujawnia charakterystyczną asymetrię — drobni handlarze ścigani z całą surowością, podczas gdy zorganizowane sieci dystrybucyjne związane z aparatem MO i SB operowały bezkarnie. Sędziowie umarzający postępowania w przypadkach drobnych z motywami humanitarnymi byli pociągani do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Powiązane terminy: „fałszerstwo znaku akcyzy", „nieoznaczenie wyrobów akcyzowych znakami akcyzy", „wadliwe oznaczenie wyrobu akcyzowego", „paserstwo akcyzowe", „przestępstwa akcyzowe".
Kolekcja: Kodeks karny skarbowy