niewłaściwe banderoli
ang. faulty marking of the excise product
— Czyn polegający na umieszczaniu na wyrobach akcyzowych znaków akcyzowych w sposób niezgodny z wymaganiami ustawowymi — uszkodzonych, niewłaściwego rodzaju, nieprawidłowo umiejscowionych — w wyniku czego znaki nie pełnią swej funkcji kontrolnej. Konstrukcja stanowi typ pośredni między pełnym brakiem oznaczenia a fałszerstwem właściwym, wyodrębniony ze względu na potrzebę penalizacji uchybień technicznych mogących ułatwiać uchylanie się od opodatkowania. II RP nie wyodrębniała tego typu w sposób jednoznaczny — uchybienia techniczne w oznaczaniu kwalifikowano w zależności od okoliczności jako pomocnictwo do nieoznaczenia lub jako wykroczenie skarbowe. Wyodrębnienie nastąpiło stopniowo w PRL — w ramach kolejnych ustaw karnych skarbowych z 1960, 1971 i 1982 r. — głównie ze względu na potrzebę precyzyjnego rozgraniczenia odpowiedzialności karnej od dyscypliny pracowniczej w przedsiębiorstwach państwowych. PRL ścigał tę kategorię w sposób stosunkowo łagodny — głównie w drodze postępowania uproszczonego z karą grzywny. Charakterystyczna była praktyka wojewódzkich kontroli skarbowych, które w trakcie kontroli zakładów państwowych ujawniały uchybienia i kierowały sprawy do prokuratur — choć z reguły kończyły się one warunkowym umorzeniem postępowania. Materiał habilitacyjny zawiera sprawy z lat 70., w których kierownicy zakładów państwowych byli pociągani do odpowiedzialności karnoskarbowej za uchybienia, których faktyczną przyczyną były braki materiałowe lub awarie maszyn drukarskich. Refleksja nad tym typem ujawnia szerszy problem charakterystyczny dla prawa karnego skarbowego — granicy między uchybieniem technicznym a czynem zabronionym. Doktryna krakowska (P. Kardas, A. Bartosiewicz) opowiada się za restryktywną wykładnią — wadliwe oznaczenie powinno być kwalifikowane karnie tylko wówczas, gdy może wprowadzić w błąd organy kontroli. Doktryna warszawska (G. Łabuda, T. Razowski) przyjmuje wykładnię szerszą — każde naruszenie wymogów technicznych stanowi czyn zabroniony. Spór ten ma istotne konsekwencje praktyczne, szczególnie dla małych producentów rzemieślniczych. Dla problematyki habilitacyjnej znaczące są procesy z lat 70., w których kierownicy zakładów Polmosu byli pociągani do odpowiedzialności karnoskarbowej za wadliwe oznaczenie banderolami wyrobów spirytusowych. Materiał archiwalny pokazuje, że problemy techniczne (awarie maszyn drukarskich, braki materiałowe wynikające z deficytu papieru i farb) były głównymi przyczynami uchybień, ale odpowiedzialność karna spoczywała na konkretnych pracownikach niższego szczebla. Sędziowie wymierzający kary łagodne wobec tych kierowników — uzasadniając społeczną szkodliwość czynu jako znikomą wobec systemowych problemów organizacyjnych — byli niekiedy pociągani do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Kodeks karny skarbowy z 10 IX 1999 r. (art. 64) zamknął rozwój regulacji XX-wiecznej, wprowadzając klasyczną konstrukcję karnoskarbową — sankcja obejmuje karę grzywny do 720 stawek dziennych albo pozbawienia wolności do 2 lat. Powiązane terminy: „nieoznaczenie wyrobów akcyzowych znakami akcyzy", „fałszerstwo znaku akcyzy", „posiadanie fałszywych znaków akcyzy", „przestępstwa akcyzowe".
Kolekcja: Kodeks karny skarbowy