wyroby bez banderol
ang. failure to mark excise goods with excise stamps
— Czyn polegający na wprowadzaniu do obrotu wyrobów akcyzowych bez umieszczenia na nich wymaganych znaków akcyzowych — banderol lub innych oznaczeń, których brak stanowi naruszenie obowiązku ustanowionego w przepisach o podatku akcyzowym. Konstrukcja stanowi typ formalny: dla bytu czynu wystarczy sam fakt wprowadzenia do obrotu wyrobów bez znaków, niezależnie od skutków fiskalnych. II RP regulowała materię ustawami o monopolach (spirytusowym, tytoniowym, solnym, zapałczanym) i ustawą karną skarbową z 1932 r. Praktyka koncentrowała się na drobnych producentach próbujących wprowadzić do obrotu wyroby z pominięciem urzędowego oznaczenia. Klasycznym przykładem była tzw. „dzika produkcja" wódki i samogonu — szczególnie rozpowszechniona na Wileńszczyźnie i w Galicji Wschodniej. PRL utrzymał reżim oznaczeń, choć skala uchybień była nieporównywalnie większa ze względu na deficyt zaopatrzeniowy. Lata 80. — kartkowa reglamentacja alkoholu — wygenerowały masowy obrót samogonem, a następnie wódką nielegalnie wytwarzaną z surowca przemysłowego. Ściganie tej kategorii miało charakter selektywny — drobni dystrybutorzy ścigani z całą surowością, podczas gdy zorganizowane sieci związane z aparatem partyjnym pozostawały bezkarne. W aktach dyscyplinarnych prokuratorów odnaleziono głosy krytyczne wobec tej asymetrii — pojedynczy prokuratorzy próbujący ścigać sieci „znajomościowe" byli usuwani z prowadzonych spraw. Dla problematyki habilitacyjnej znaczące są sprawy z lat 1981–1989, gdy wprowadzanie do obrotu samogonu i wódki przemysłowej bez znaków akcyzy było ścigane masowo, lecz selektywnie. Materiał archiwalny — głównie z prokuratur wojewódzkich w Lublinie, Białymstoku i Krakowie — ujawnia, że drobni dystrybutorzy „bimbru" w środowiskach wiejskich byli ścigani z całą surowością, podczas gdy zorganizowane sieci dystrybucji w aglomeracjach miejskich, korzystające z patronatu lokalnych funkcjonariuszy MO i SB, działały w sposób niezakłócony. Kodeks karny skarbowy z 10 IX 1999 r. (art. 63) zamknął rozwój regulacji XX-wiecznej, wprowadzając kompleksową konstrukcję karnoskarbową obejmującą wprowadzanie do obrotu wyrobów akcyzowych bez wymaganych znaków akcyzowych. Sankcja obejmuje karę grzywny do 720 stawek dziennych albo pozbawienia wolności do 2 lat. Konstrukcja ta — wraz z ustawą z 2 XII 1993 r. o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy — stanowi domknięcie systemu oznaczeń banderolowych w polskim prawie XX w. Dla problematyki habilitacyjnej szczególnie znaczące są procesy z lat 1981–1989 — okresu kartkowej reglamentacji alkoholu — gdy wprowadzanie do obrotu samogonu i wódki przemysłowej bez znaków akcyzy było ścigane masowo, lecz selektywnie. Aktach dyscyplinarnych prokuratorów lat 80. odnotowano przypadki postępowań wobec prokuratorów, którzy wszczynali postępowania wobec sieci „znajomościowych" związanych z aparatem MO i SB. W jednym z udokumentowanych przypadków — sprawa z Lubelskiego z 1985 r. — prokurator został przeniesiony do innej jednostki po próbie wszczęcia postępowania wobec siatki dystrybucyjnej obejmującej kierownictwo lokalnej KMO.
Kolekcja: Kodeks karny skarbowy