← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L6praesuppositiones culpae in contrahendo · Voraussetzungen der c.i.c.
ang. conditions of liability for culpa in contrahendo
— Kumulatywne warunki, których spełnienie kwalifikuje zachowanie jednej ze stron negocjacji jako naruszenie obowiązków przedkontraktowych i uruchamia odpowiedzialność. Klasyczne przesłanki sformułowane przez Jheringa (1861 r.) i rozwinięte w pandektystyce: (1) faktyczne nawiązanie kontaktu negocjacyjnego prowadzącego do umowy, (2) naruszenie obowiązku należytej staranności w fazie przedumownej, (3) wina (umyślna lub nieumyślna) strony naruszającej, (4) szkoda po stronie partnera, (5) związek przyczynowy między naruszeniem a szkodą. KC nie zawiera kompleksowej regulacji przesłanek — fragmenty rozproszone: art. 72 § 2 (rokowania w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, w szczególności bez zamiaru zawarcia umowy), art. 5 (zasady współżycia społecznego jako klauzula generalna). Polska doktryna rekonstruuje cztery klasyczne przesłanki: (1) rozpoczęcie negocjacji jako fakt prawny tworzący stosunek przedumowny (Schuldverhältnis aus Vertragsverhandlungen), (2) naruszenie obowiązku w fazie negocjacji (np. nielojalne zerwanie, naruszenie poufności, niewłaściwe informowanie, prowadzenie negocjacji bez zamiaru zawarcia umowy), (3) wina strony naruszającej — w polskim prawie wymagana zarówno umyślna, jak i nieumyślna wina, z domniemaniem winy podobnym do odpowiedzialności kontraktowej (KC art. 471 in fine), (4) szkoda majątkowa po stronie partnera, w zakresie ograniczonym do interesu ujemnego (negatives Interesse). Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie — brak którejkolwiek wyklucza odpowiedzialność.
Źródło: R. von Jhering 1861 r.; BGB §§ 276, 305 a.F. + culpa in contrahendo; Code civil dawny art. 1101 i nast. (umowy), art. 1147 (odpowiedzialność kontraktowa), art. 1382–1384 (delikty); KC art. 5, 72 § 2, 471
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań