przywóz materiałów wybuchowych
ang. import of explosives
— Pojęcie i miejsce w systemie. Import materiałów wybuchowych — przywożenie na terytorium Rzeczypospolitej substancji wybuchowych lub środków inicjujących wybuch z naruszeniem przepisów celnych albo bez wymaganej zgody właściwych organów (Ministra Spraw Wewnętrznych, później Komendanta Głównego Policji). Obejmuje import zarówno materiałów cywilnych (do robót strzałowych, budownictwa, górnictwa), jak i prekursorów. Czyn godzi w bezpieczeństwo powszechne, kontrolę celną i obronność państwa. Wyrażenie kodyfikacyjne. W II Rzeczypospolitej import materiałów wybuchowych podlegał reżimowi rozporządzenia Prezydenta z 27 X 1932 r. o materiałach wybuchowych oraz przepisom celnym ustawy karnej skarbowej z 18 III 1932 r. Po 1944 r. mały kodeks karny z 13 VI 1946 r. obejmował również przemyt i nielegalne wprowadzanie materiałów wybuchowych jako szczególnie niebezpieczne przestępstwo, z karami sięgającymi 10 lat więzienia, a w typach kwalifikowanych — karą śmierci. Kodeks karny z 1969 r. regulował tę problematykę przez kombinację art. 287 (niebezpieczne czynności z materiałami wybuchowymi) i przepisów ustawy karnej skarbowej (art. 80–84 u.k.s. z 26 X 1971 r., później z 26 X 1982 r. — przemyt celny). Kodeks karny z 1997 r. ujmuje import w art. 171 § 1 (jako forma „handluje") z karą od 6 miesięcy do 8 lat. Specyfika historyczna. W okresie powojennym 1944–1947 nielegalny obrót materiałami wybuchowymi z resztek frontów i poniemieckich składów był zjawiskiem masowym — mały kodeks karny stosowano wobec sprawców importujących materiały wybuchowe dla podziemia niepodległościowego. W okresie PRL ściganie miało charakter selektywny — drobne uchybienia w obrocie cywilnym ścigane rygorystycznie, większe naruszenia związane z handlem zagranicznym przedsiębiorstw państwowych (Cenzin, Polmot) — incydentalnie. Lata 90. przyniosły nową falę spraw: import materiałów wybuchowych z państw byłego bloku wschodniego, głównie z Bułgarii, Rumunii i byłej Czechosłowacji, służących m.in. do napadów na bankomaty i samochody opancerzone. Wzrost tej kategorii spraw wymusił aktualizację doktryny prawa karnego skarbowego. Praktyka orzecznicza. Sąd Najwyższy w sprawach importu doprecyzował relację z przestępstwami celnymi — orzecznictwo dopuściło kumulatywny zbieg między przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu a przemytem celnym. Materiał habilitacyjny zawiera sprawy z lat 70. i 80., w których sędziowie różnicowali kwalifikację w zależności od skali nielegalnego importu — drobne uchybienia w obrocie cywilnym kwalifikowano łagodniej, co stanowiło przedmiot wewnętrznej krytyki w prokuraturach generalnych. Powiązane terminy. „Handel materiałami wybuchowymi", „posiadanie materiałów wybuchowych", „nielegalna produkcja materiałów wybuchowych", „prowadzanie do obrotu materiałów wybuchowych", „niebezpieczne użycie materiałów wybuchowych", „nielegalny import broni i amunicji", „przemyt celny".
Kolekcja: Część szczególna Kodeksu karnego