nielegalny przywóz broni
ang. use of explosives
— Pojęcie i miejsce w systemie. Nielegalny import broni i amunicji — przywożenie broni palnej, amunicji lub ich istotnych elementów na terytorium Rzeczypospolitej z naruszeniem przepisów celnych lub bez wymaganej zgody właściwych organów. Obejmuje zarówno przemyt fizyczny, jak i wprowadzenie poza systemem koncesyjnym przy wykorzystaniu fałszywych zgłoszeń. Czyn godzi w bezpieczeństwo powszechne, w obrót gospodarczy i w funkcjonowanie kontroli celnej; zalicza się do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu publicznemu z wyraźnym elementem przestępczości celnej. Wyrażenie kodyfikacyjne. W II Rzeczypospolitej obrót bronią z zagranicą regulowało rozporządzenie Prezydenta RP z 27 X 1932 r. o broni i amunicji oraz rozporządzenie z 27 X 1933 r. o prawie celnym. Po 1944 r. mały kodeks karny z 13 VI 1946 r. obejmował również przemyt broni jako szczególnie niebezpieczne przestępstwo (kara do 10 lat lub kara śmierci) — przepis stosowany szeroko wobec żołnierzy podziemia niepodległościowego. K.k. z 1969 r. regulował to w art. 286, ale w praktyce ścigano także na podstawie ustawy karnej skarbowej (przemyt celny w typie kwalifikowanym). K.k. z 1997 r. ujmuje to w art. 263 § 1 (handel bez zezwolenia obejmuje także import). Specyfika historyczna. W okresie powojennym 1944–1947 przez granicę zachodnią napływała broń poniemiecka, przez wschodnią — z resztek frontów. Mały kodeks karny stosowany był wobec sprawców importujących broń dla podziemia niepodległościowego — co stanowiło instrument represji politycznej kamuflowanej pod pozorem ochrony bezpieczeństwa publicznego. Lata 50. przyniosły kolejną falę spraw — ściganie kolekcjonerów posiadających broń przedwojenną, niektórzy traktowani jako sprawcy „nielegalnego importu" mimo, że broń znajdowała się w kraju przed 1939 r. Lata 90. — nielegalny import z byłej Jugosławii (podczas wojen 1991–1995) i z byłego ZSRR — stanowił poważne wyzwanie dla organów ścigania, co odzwierciedlił rozwój orzecznictwa Sądu Najwyższego w drugiej połowie dekady. Praktyka orzecznicza. Sąd Najwyższy w sprawach o import broni precyzował granicę między przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu a przemytem celnym — orzecznictwo lat 90. dopuściło kumulatywną kwalifikację (idealny zbieg przestępstw). W sprawach związanych z handlem międzynarodowym istotne stało się ustalenie zamiaru: import w celach kolekcjonerskich różnił się od importu w celach handlowych lub przestępczych. Materiał habilitacyjny zawiera sprawy z lat 90., w których sędziowie różnicowali kwalifikację w zależności od skali nielegalnego importu — niektóre z tych umorzeń były przedmiotem postępowań dyscyplinarnych z zarzutem łagodnego oceniania importerów broni z byłej Jugosławii. Powiązane terminy. „Nielegalny handel bronią i amunicą", „nielegalne posiadanie broni i amunicji", „nielegalne wprowadzanie do obrotu broni i amunicji", „nielegalna produkcja broni i amunicji", „przemyt celny", „zorganizowana grupa przestępcza".
Kolekcja: Część szczególna Kodeksu karnego