wprowadzanie do obrotu MW
ang. marketing of explosives
— Pojęcie i miejsce w systemie. Prowadzanie (wprowadzanie) do obrotu materiałów wybuchowych to udostępnianie substancji wybuchowych lub środków inicjujących wybuch — odpłatne lub nieodpłatne — w sposób umożliwiający ich nabycie przez osoby trzecie poza systemem koncesyjnym. Obejmuje zarówno udostępnienie substancji o standardzie wojskowym, jak i pirotechniki klasy detonacyjnej (4F). Czyn godzi w bezpieczeństwo powszechne i w państwowy monopol nad strategicznymi materiałami niebezpiecznymi. Wyrażenie kodyfikacyjne. Termin "wprowadzanie do obrotu" pojawia się w przepisach k.k. z 1997 r. Wcześniejsze kodeksy posługiwały się ogólnym pojęciem "obrotu" (mały kodeks karny z 1946 r., k.k. z 1969 r.). Kodeks karny z 1997 r. ujmuje to w art. 171 § 1 (jako sytuację objętą terminami "handluje", "posługuje się"), z karą od 6 miesięcy do 8 lat; w typie kwalifikowanym (zorganizowana grupa) — kara wyższa. Specyfika historyczna. Do 1989 r. wprowadzanie materiałów wybuchowych do obrotu było zmonopolizowane przez Skarb Państwa — odbiorcy końcowi (kopalnie, przedsiębiorstwa robót strzałowych) nabywali je przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwa państwowe (Centrala Materiałów Wybuchowych). Nielegalne wprowadzanie do obrotu dotyczyło głównie kradzieży z magazynów państwowych. Po 1989 r. otwarto rynek dla podmiotów prywatnych, co spowodowało serię nadużyć — sprzedaży materiałów wybuchowych podmiotom bez stosownych pozwoleń, niedozwolone konfiguracje pirotechniki. W aktach dyscyplinarnych sędziów z lat 1992–2000 znajdują się sprawy przedsiębiorców łagodnie traktowanych za nieuprawnione wprowadzanie do obrotu. Praktyka orzecznicza. Sąd Najwyższy precyzował, że dla bytu przestępstwa nie jest wymagane przeniesienie własności — wystarczy udostępnienie umożliwiające faktyczne władanie. W sprawach pirotechniki klasy detonacyjnej orzecznictwo akceptowało kwalifikację z art. 171 § 1 k.k. wobec sprzedawców niedozwolonej kategorii. Powiązane terminy. ‘handel materiałami wybuchowymi’, ‘import materiałów wybuchowych’, ‘nielegalna produkcja materiałów wybuchowych’, ‘posiadanie materiałów wybuchowych’, ‘niebezpieczne użycie materiałów wybuchowych’, ‘nielegalne wprowadzanie do obrotu broni i amunicji’. Kodeks karny z 1997 r. (art. 171) zamknął rozwój regulacji XX-wiecznej, wprowadzając kompleksową konstrukcję penalizacji obrotu materiałami wybuchowymi. Materiał habilitacyjny zawiera sprawy z lat 80. dotyczące pracowników przemysłu wydobywczego (kopalnie Górnego Śląska, kopalnie miedzi w Lubinie i Polkowicach), którzy wprowadzali do obrotu materiały wybuchowe pochodzące z magazynów państwowych. Charakterystyczna była selektywność ścigania — drobni pracownicy karani z całą surowością, podczas gdy zorganizowane sieci obejmujące kierownictwa pozostawały bezkarne dzięki ochronie partyjnej.
Kolekcja: Część szczególna Kodeksu karnego