← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. arbitration court
— Sąd polubowny — instytucja arbitrażu prywatnego — funkcjonuje w polskim systemie nieprzerwanie od II RP. Ustawa z 27 III 1932 r. — Kodeks postępowania cywilnego (księga III, "O sądach polubownych") regulowała postępowanie arbitrażowe szczegółowo, na wzorach niemieckich i austriackich. W PRL sąd polubowny zachował się formalnie — k.p.c. z 17 XI 1964 r. utrzymywał regulację (księga III, art. 695-715, później księga V, art. 1154-1217), choć praktyczne znaczenie było ograniczone: gospodarka uspołeczniona zwracała się do państwowego arbitrażu gospodarczego, a nie do sądów polubownych. Po transformacji 1989 r. — odbudowa znaczenia sądów polubownych w obrocie gospodarczym. Polska stroną Konwencji nowojorskiej z 10 VI 1958 r. o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych (Dz.U. 1962 nr 9 poz. 41) — zapewnienie międzynarodowej wykonalności wyroków polskich sądów polubownych. Sąd polubowny działa na podstawie zapisu na sąd polubowny (umowy arbitrażowej) — konsensualnego porozumienia stron o poddaniu sporu pod osąd arbitra. Wyrok sądu polubownego ma w polskim systemie moc wyroku sądu państwowego po stwierdzeniu wykonalności przez sąd powszechny.
Źródło: art. 1154-1217 k.p.c. z 17 XI 1964 r. — księga V "Sąd polubowny (arbitrażowy)"; Polska stroną Konwencji nowojorskiej z 10 VI 1958 r. o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych (Dz.U. 1962 nr 9 poz. 41); historycznie: część III k.p.c. z 27 XI 1932 r. — "O sądach polubownych" (Dz.U. nr 112 poz. 934) — szczegółowa regulacja postępowania arbitrażowego
Kolekcja: sądownictwo