← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4contentio iuris · Inhalt des subjektiven Rechts
ang. content of a subjective right
— Zespół uprawnień składających się na konkretne prawo podmiotowe — fundamentalna kategoria doktrynalna analizująca strukturę praw majątkowych i niemajątkowych. Klasyczne rzymskie podejście — analiza poszczególnych skarg (actiones) jako manifestacji prawa, lecz bez wykrystalizowanej kategorii "treści prawa". Nowożytna doktrynalna konstrukcja — niemiecka pandektystyka XIX w. (B. Windscheid, F. K. von Savigny) — Inhalt des subjektiven Rechts jako analiza wewnętrzna prawa podmiotowego. Klasyczna typologia uprawnień składających się na prawo podmiotowe: 1) uprawnienia bezpośrednie do korzystania z dobra prawnego — rdzeń prawa podmiotowego (np. własność: posiadanie, używanie, pobieranie pożytków, rozporządzanie); 2) uprawnienia kształtujące (Gestaltungsrechte) — możliwość jednostronnego kształtowania sytuacji prawnej; 3) roszczenia (Ansprüche) — uprawnienia do żądania określonego zachowania się od oznaczonej osoby (art. 222 KC, art. 415 KC); 4) zarzuty (Einreden) — uprawnienia obronne odpierające roszczenia (np. zarzut przedawnienia, art. 117 § 2 KC); 5) uprawnienia do ochrony — możliwość żądania wymiernej reakcji prawa (naprawienia szkody, restytucji, zaniechania). Code Napoléon (Code civil) — analizuje treść własności w art. 544-547 (jouissance, libre disposition). ABGB §§ 354-364 — Inhalt des Eigentums. BGB § 903 — treść własności (verfügen, ausschließen). KC art. 140 — treść własności (korzystać i rozporządzać); analogicznie inne prawa rzeczowe (art. 252 i n. — użytkowanie). Doktryna polska: A. Wolter, J. Wasilkowski, Z. Radwański — typologia uprawnień jako standard analitycznej dogmatyki prawa cywilnego.
Źródło: B. Windscheid, F. K. von Savigny (pandektystyka XIX w.); ABGB §§ 354-364; BGB § 903; KC art. 140, 222, 252, 415; doktryna polska — A. Wolter, J. Wasilkowski, Z. Radwański.
Kolekcja: część ogólna prawa cywilnego