← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4doliczanie darowizn do substratu · doliczenie darowizn do spadku · collatio donationum ad substratum · Hinzurechnung von Schenkungen
ang. collation of donations to the substrate
— Reguła obliczania wartości spadku jako podstawy zachowku, według której do realnej masy aktywnej dolicza się wartość darowizn dokonanych przez spadkodawcę za życia — w celu ochrony zachowku przed obejściem za pomocą darowizn. Klasyczna rzymska konstrukcja collatio bonorum (D. 37.6, 37.7) — pierwotnie obowiązek emancipowanych; klasyczne rozwinięcie poklasyczne — doliczanie wszelkich darowizn na obliczenie legitima portio. Klasyczna paremia donationes ad legitimam computantur — darowizny doliczane do zachowku. Pandektystyka — Hinzurechnung der Schenkungen. Code civil art. 922-925 — réunion fictive des libéralités à la masse de calcul. ABGB §§ 785-787 — Anrechnung der Schenkungen auf Pflichtteil. BGB §§ 2325-2330 — Pflichtteilsergänzungsanspruch przy darowiznach: § 2325 — domyślnie wszystkie darowizny ostatnich 10 lat (ze współczynnikiem malejącym 10%/rok od chwili otrzymania); § 2329 — roszczenie wobec obdarowanego. KC art. 994-996: art. 994 § 1 — przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku; § 2 — przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych (chyba że darowizna została uczyniona na mniej niż 300 dni przed urodzeniem zstępnego); § 3 — przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się darowizn uczynionych przed zawarciem małżeństwa. Klasyczne reguły: 1) wartość darowizny — według stanu z chwili jej dokonania, lecz cen z chwili obliczania zachowku (art. 995 KC); 2) wszystkie darowizny niezależnie od czasu, jeżeli na rzecz spadkobiercy lub uprawnionego do zachowku; 3) wyłączone — drobne, dokonane >10 lat wstecz na rzecz osób trzecich, sprzed urodzenia zstępnego, sprzed zawarcia małżeństwa.
Źródło: Collatio bonorum, donationes ad legitimam computantur (rzymskie — D. 37.6, 37.7); Code civil art. 922-925; ABGB §§ 785-787; BGB §§ 2325-2330; KC art. 994-996.
Kolekcja: prawo spadkowe