← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4reductio legatorum et modalitatum · Kürzung der Vermächtnisse
ang. reduction of legacies and charges
— Roszczenie uprawnionych do zachowku o proporcjonalne obniżenie zapisów i poleceń testamentowych w sytuacji, gdy ich wykonanie uniemożliwia zaspokojenie zachowku. Klasyczna rzymska konstrukcja: querela inofficiosi testamenti pierwotnie unieważniała cały testament; reforma justyniańska (Nov. 115) wprowadziła możliwość redukcji zapisów do wysokości potrzebnej dla zachowku, zachowując powołanie heres. Klasyczna paremia: heredibus quartam tolli non potest — heredom nie można zabrać 1/4 (lex Falcidia 40 r. p.n.e.). Pandektystyka — Reduktion der Vermächtnisse zugunsten des Pflichtteils. Code civil art. 920-930 — réduction des libéralités excessives. ABGB §§ 783-784 — Pflichtteilsverminderung der Vermächtnisse. BGB §§ 2305-2306, 2316 — Pflichtteilsausgleichung bei Vermächtnissen. KC art. 1003-1004: art. 1003 — spadkobiercy obowiązani do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku mogą żądać stosunkowego zmniejszenia zapisów i poleceń; art. 1004 § 1 — zmniejszenie zapisów i poleceń następuje proporcjonalnie do ich wartości, chyba że z treści testamentu wynika odmienna wola spadkodawcy; § 2 — w razie zmniejszenia zapisu polegającego na obowiązku oznaczonego świadczenia okresowego — tracą moc raty wymagalne przed obniżeniem. Klasyczne kryteria zmniejszenia: 1) priorytet wierzycieli spadkowych (długi spadkodawcy + związane z otwarciem spadku); 2) priorytet uprawnionych do zachowku (przed zapisobiercami); 3) redukcja proporcjonalna zapisów i poleceń w razie niedoboru; 4) wola spadkodawcy może modyfikować proporcje (np. wskazanie, które zapisy mają być wykonane przed innymi).
Źródło: Querela inofficiosi testamenti, lex Falcidia (40 r. p.n.e.), Nov. 115 (Justynian) (rzymskie); Code civil art. 920-930; ABGB §§ 783-784; BGB §§ 2305-2306, 2316; KC art. 1003-1004.
Kolekcja: prawo spadkowe