← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L2ius familiae · Familienrecht · prawo familijne
ang. family and guardianship law
— Reguluje stosunki małżeńskie, pokrewieństwa, przysposobienia oraz opiekę i kuratelę — fundamentalna kategoria prawa cywilnego, klasyczna konstrukcja oparta na klasycznym ius civile rzymskim ius familiae i pandektystycznej tradycji Familienrecht. Klasyczne rzymskie pojęcie ius familiae — fundamentalna konstrukcja klasycznego ius civile, prawo rodzinne obejmujące stosunki między członkami familia (rodziny rzymskiej); klasyczna pretorska konstrukcja zachowana w pandektystyce. Klasyczne rzymskie kategorie ius familiae: (1) PATRIA POTESTAS — klasyczna fundamentalna konstrukcja klasycznego ius civile, władza ojcowska; klasyczna pretorska konstrukcja zachowana w pandektystyce; (2) MATRIMONIUM — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, małżeństwo, klasyczna pretorska konstrukcja zachowana w pandektystyce; (3) DOS — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, posag; klasyczna pretorska konstrukcja zachowana w pandektystyce; (4) DONATIO PROPTER NUPTIAS — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile poklasycznego, darowizna z okazji zawarcia małżeństwa; (5) ADOPTIO I ADROGATIO — klasyczne konstrukcje klasycznego ius civile, przysposobienie i adrogacja; klasyczne pretorskie konstrukcje zachowane w pandektystyce; (6) TUTELA I CURA — klasyczne konstrukcje klasycznego ius civile, opieka i kuratela; klasyczne pretorskie konstrukcje zachowane w pandektystyce. Klasyczne ius commune i pandektystyka XIX w. wykrystalizowały współczesny system prawa rodzinnego: (1) DOKTRYNA NIEMIECKA — Familienrecht (prawo rodzinne), klasyczna pandektystyczna konstrukcja, fundamentalna kategoria BGB księga czwarta (§§ 1297-1921); klasyczna fundamentalna kategoria niemieckiego prawa cywilnego; (2) DOKTRYNA AUSTRIACKA — Familienrecht, klasyczna austriacka konstrukcja ABGB §§ 40-186; (3) DOKTRYNA FRANCUSKA — droit de la famille, klasyczna francuska konstrukcja Code civil księga pierwsza. Polski Kodeks rodzinny i opiekuńczy (KRO) z 25 II 1964 r. — fundamentalna polska regulacja: KRO obowiązuje od 1 I 1965 r., klasyczna polska osobliwość — odrębna kodyfikacja prawa rodzinnego, w odróżnieniu od BGB Familienrecht (księga BGB). Polska konstrukcja prawa rodzinnego — dział I (małżeństwo, KRO art. 1-61); dział II (pokrewieństwo i powinowactwo); dział III (opieka i kuratela, KRO art. 145-184). Polska konstrukcja małżeństwa (KRO art. 1-61): (1) ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA — KRO art. 1: w urzędzie stanu cywilnego (małżeństwo cywilne) lub w formie wyznaniowej; klasyczna polska konstrukcja kompleksowa; (2) PRZESZKODY MAŁŻEŃSKIE — KRO art. 10-15: wiek, ubezwłasnowolnienie, choroba psychiczna, pokrewieństwo, powinowactwo, przysposobienie, dwumałżeństwo; klasyczna polska konstrukcja; (3) USTRÓJ MAJĄTKOWY — KRO art. 31-54: ustawowy ustrój wspólności majątkowej (KRO art. 31-46), umowne ustroje majątkowe (KRO art. 47-54); klasyczna polska konstrukcja kompleksowa, klasyczne polskie modernizacje; (4) ROZWÓD — KRO art. 56-61: trwały i zupełny rozkład pożycia; klasyczna polska konstrukcja oparta na klasycznym ius civile divortium. Polska konstrukcja pokrewieństwa i powinowactwa: (1) FILIACJA — pochodzenie dziecka, ojcostwo (domniemanie KRO art. 62, uznanie, sądowe ustalenie); klasyczna polska reforma kompleksowa; (2) WŁADZA RODZICIELSKA — KRO art. 87-113: piecza nad osobą i majątkiem dziecka; klasyczna polska konstrukcja kompleksowa; (3) ALIMENTACJA — KRO art. 128-144: między krewnymi, między byłymi małżonkami, między rodzicami a dziećmi; klasyczna polska konstrukcja oparta na klasycznym ius civile alimenta; (4) PRZYSPOSOBIENIE — KRO art. 114-127: pełne, ograniczone, całkowite; klasyczna polska konstrukcja oparta na klasycznym ius civile adoptio. Polska konstrukcja opieki i kurateli (KRO art. 145-184): (1) OPIEKA NAD MAŁOLETNIM — KRO art. 145-174: w razie braku rodziców lub pozbawienia ich władzy; klasyczna polska konstrukcja oparta na klasycznym ius civile tutela; (2) OPIEKA NAD UBEZWŁASNOWOLNIONYM CAŁKOWICIE — KRO art. 175-177: klasyczna polska konstrukcja; (3) KURATELA NAD UBEZWŁASNOWOLNIONYM CZĘŚCIOWO — KC art. 16 + KRO art. 178-184: klasyczna polska konstrukcja oparta na klasycznym ius civile cura; (4) KURATELA DLA OSOBY NIEOBECNEJ — KC art. 184: klasyczna polska konstrukcja. Polska konstrukcja w stosunku do BGB: (1) ODRĘBNA KODYFIKACJA — KRO z 25 II 1964 r. jako odrębny kodeks; klasyczna polska osobliwość, w odróżnieniu od BGB Familienrecht jako księgi BGB; (2) PODOBNE INSTYTUCJE — małżeństwo, pokrewieństwo, władza rodzicielska, opieka, kuratela. Polskie cechy prawa rodzinnego: (1) ODRĘBNA KODYFIKACJA W KRO — klasyczna polska osobliwość; (2) ROZBUDOWANY USTRÓJ MAJĄTKOWY MAŁŻEŃSKI — KRO art. 31-54: klasyczna polska konstrukcja kompleksowa; (3) FUNDAMENTALNE REFORMY — KRO z 25 II 1964 r. (oryginalna kodyfikacja).
Kolekcja: prawo rodzinne i opiekuńcze